Làm chủ công nghệ tiên phong và chuẩn hóa pháp lý: Chìa khóa bứt phá tại VOBF 2026

Với chủ đề “Agentic Commerce - Tăng trưởng thần tốc”, sự kiện năm nay trở thành tâm điểm của ngành kinh tế số khi vạch ra lộ trình bứt phá bằng trí tuệ nhân tạo (AI) trong bối cảnh hành lang pháp lý mới từ Luật Thương mại điện tử 2025 bắt đầu đi vào thực thi. Diễn đàn có sự đồng hành của nhiều đơn vị uy tín như Vinalink, IMGroup, Hội Doanh nhân trẻ Hà Nội, VNNIC, Canva, Sapo, Haravan, Accesstrade... quy tụ hàng nghìn đại biểu đến từ các cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia công nghệ và cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Trần Trọng Tuyến - Chủ tịch VECOM nhận định, đây là thời điểm mang tính bước ngoặt khi toàn bộ hệ sinh thái kinh tế số Việt Nam vừa phải chạy đua để làm chủ các công nghệ tiên phong, vừa phải chủ động chuẩn hóa năng lực vận hành nhằm đáp ứng những quy chuẩn nghiêm ngặt từ hành lang pháp lý mới. Theo báo cáo tại diễn đàn, quy mô thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam đã đạt mốc 38,5 tỷ USD với tốc độ tăng trưởng 21%. Dù phản ánh sự phát triển mạnh mẽ khi tăng gấp 10 lần so với năm 2015 và dự kiến gấp 25 lần vào năm 2030, thị trường truyền thống đang phải đối mặt với "cuộc khủng hoảng hiệu quả". Mô hình tăng trưởng cũ dựa trên việc đổ tiền vào quảng cáo và tăng quy mô nhân sự đang đi vào ngõ cụt do chi phí vận hành đắt đỏ và biên lợi nhuận ngày càng mỏng.

Trước thách thức đó, VOBF 2026 khẳng định xu hướng Agentic AI – thế hệ AI có khả năng tự động ra quyết định và thực hiện nhiệm vụ – đang tái định nghĩa toàn bộ ngành bán lẻ trực tuyến. Ông Đỗ Hữu Hưng - CEO ACCESSTRADE Việt Nam, Phó Chủ tịch VECOM nhận định chiến lược rằng nếu như 10 năm trước lợi thế thuộc về người lên trực tuyến sớm, 5 năm trước thuộc về người làm Social Commerce tốt, thì 10 năm tới, vương miện sẽ thuộc về những ai biết tận dụng sức mạnh của AI Agents. Khác với các công cụ AI thụ động trước đây, AI Agent hoạt động như một lực lượng lao động số (AI Workforce) tự chủ nhờ tính chủ động, tính tối ưu và khả năng phối hợp quy trình phức tạp. Xu hướng này mở ra mô hình doanh nghiệp tinh gọn mới mang cấu trúc 1+1+N (1 Founder, 1 hệ thống AI Stack vận hành và N đối tác bên ngoài), giúp những bộ máy từng cần đến 50 nhân sự nay có thể được vận hành mượt mà chỉ bởi nhóm nhỏ từ 3–5 người.

Không chỉ dừng lại ở cuộc đua công nghệ, TMĐT Việt Nam năm 2026 đang đứng trước bước ngoặt chuyển dịch lớn về mặt chính sách. Việc Quốc hội thông qua Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 và sự ra đời của Kế hoạch tổng thể phát triển TMĐT quốc gia giai đoạn 2026–2030 đã thiết lập một hành lang pháp lý vững chắc, hướng thị trường từ phát triển nhanh sang phát triển bền vững, cân bằng giữa kinh tế và môi trường. Tại phiên thảo luận chuyên sâu, đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (iDEA) đã làm rõ những điểm mới cốt lõi của Luật TMĐT 2025. Theo đó, phương thức quản lý nhà nước sẽ dịch chuyển mạnh mẽ từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm" dựa trên luồng dữ liệu thời gian thực (Data-driven). Bốn mô hình nền tảng mới gồm: Mạng xã hội TMĐT, Siêu ứng dụng (Super-apps), Nền tảng xuyên biên giới và Hệ sinh thái phụ trợ sẽ nằm trong khuôn khổ giám sát chặt chẽ.

Luật mới cũng đặt lên vai các chủ sàn và nhà bán hàng những chế tài mang tính "bàn tay sắt". Đáng chú ý là quy định bắt buộc xác thực danh tính điện tử (KYC) đối với 100% người bán thông qua Số định danh cá nhân hoặc Mã số doanh nghiệp; minh bạch thuật toán hiển thị; và kiểm soát nghiêm ngặt hoạt động livestream với yêu cầu lưu trữ dữ liệu hình ảnh, âm thanh phát sóng tối thiểu 01 năm. Cơ quan thanh tra sẽ áp dụng các biện pháp kỹ thuật số tối tân như quét dữ liệu tự động và đối soát liên thông với cơ quan Thuế để triệt hạ hàng giả, chống thất thu thuế.

Để minh chứng cho sức mạnh của công nghệ trong việc đáp ứng cả hai bài toán tăng trưởng hiệu quả và tuân thủ pháp lý, diễn đàn đã mổ xẻ mô hình chuyển đổi số thành công của Canifa – thương hiệu thời trang vừa đạt "Hat-trick" giải thưởng lớn gồm Thương hiệu Quốc gia, Human Act Prize và Better Choices Awards. Được định vị là một doanh nghiệp công nghệ vận hành trong ngành bán lẻ, Canifa tối ưu hóa Chuỗi giá trị "Mặt cười" (Smiling Curve) bằng hệ sinh thái quản trị tập trung AMAX Ecosystem. Hệ thống công nghệ lõi này kết nối liền mạch từ khâu R&D, sản xuất, quản trị nguồn lực cho đến các kênh phân phối đa kênh (Omnichannel) và dữ liệu khách hàng (CDP/CRM). Nhờ hạ tầng kỹ thuật tự động hóa chuẩn chỉnh, Canifa xử lý mượt mà 50.000 hóa đơn offline và 15.000 hóa đơn online mỗi ngày trên danh mục 400.000 mã hàng (SKUs). Khi hệ thống cốt lõi đã hoàn thiện, thương hiệu này tiếp tục sử dụng AI làm đòn bẩy để giải quyết 5 bài toán lớn: Dự báo nhu cầu thị trường, tối ưu hóa điều phối tồn kho, cá nhân hóa gợi ý mua sắm, tìm kiếm thông minh và tiếp thị tự động.

Sự bùng nổ của các giải pháp AI và sự siết chặt của hành lang pháp lý mới không nhằm mục đích kìm hãm thị trường, mà là bước dọn dẹp tất yếu để loại bỏ các mảng tối của kinh doanh chộp giật. Như đại diện VECOM nhận định, trong cục diện mới, sự tuân thủ chính là chứng chỉ năng lực cạnh tranh mạnh mẽ nhất. Những doanh nghiệp biết dùng đòn bẩy AI đúng cách, đồng bộ với các quy định pháp luật, sẽ vững vàng bứt phá để dẫn đầu thị trường số một cách bền vững.