Khai thác sức mạnh thương hiệu và công nghệ trong kỷ nguyên mới

Trong bối cảnh nền kinh tế bước vào chu kỳ phát triển mới, thương hiệu không còn đơn thuần là dấu hiệu nhận diện mà đã trở thành tài sản chiến lược vô hình quyết định vị thế doanh nghiệp. Sự bứt phá của chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn đặt ra yêu cầu cấp thiết buộc doanh nghiệp phải đổi mới tư duy, tích hợp công nghệ để kiến tạo đà tăng trưởng bền vững.

Trình bày tham luận chuyên sâu tại diễn đàn, TS Trần Lê Hồng (Cục Sở hữu trí tuệ) chỉ ra rằng đổi mới sáng tạo, năng lực công nghệ, giá trị thương hiệu và lợi thế cạnh tranh quốc gia vận hành như một hệ thống có trật tự nhân quả và vòng phản hồi chặt chẽ, trong đó việc thiếu một mắt xích sẽ khiến các yếu tố còn lại không thể chuyển hóa thành thu nhập thực tế. Theo đó, đổi mới sáng tạo là hoạt động cốt lõi giúp tích lũy năng lực công nghệ với điều kiện phải đảm bảo tính liên tục và nội bộ, bởi các hoạt động nghiên cứu phát triển đứt quãng hay thuê ngoài hoàn toàn sẽ không tạo ra năng lực công nghệ thực chất. Tiếp đó, năng lực công nghệ tạo ra chất lượng ổn định và khác biệt có thể kiểm chứng làm nguyên liệu thô cho thương hiệu, đòi hỏi doanh nghiệp phải truyền đạt được sự khác biệt đó và bảo hộ dấu hiệu nhận diện để tránh rơi vào bẫy “nhà cung cấp ẩn danh”. Khi đạt được giá trị thương hiệu mạnh, doanh nghiệp sẽ có quyền định giá, biên lợi nhuận cao và sức chống chịu tốt hơn trước những biến động của thị trường.

Từ lăng kính chuỗi giá trị toàn cầu, các chuyên gia phân tích hiện tượng nghịch lý khi một nền kinh tế xuất khẩu hàng trăm tỷ USD sản phẩm công nghệ cao nhưng thu nhập đầu người vẫn ở mức trung bình do phần lớn giá trị tạo ra không được giữ lại. Các nghiên cứu điển hình từ ngành cà phê hay sản phẩm điện tử như iPhone cho thấy các tài sản vô hình như sáng chế, thiết kế, tiếp thị và thương hiệu chiếm giữ phần lớn giá trị gia tăng, trong khi chi phí gia công và lắp ráp chiếm tỷ trọng rất nhỏ. Do đó, để nâng cao giá trị quốc gia, việc đưa mục tiêu chi cho nghiên cứu phát triển đạt 2% GDP vào năm 2030 theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW, gắn kết chặt chẽ với việc coi hệ thống sở hữu trí tuệ là hạ tầng kinh tế và chuyển trọng tâm ưu đãi đầu tư sang liên kết chuyển giao thực chất là những định hướng chiến lược mang tính sống còn.

Đại diện Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) nhận định rằng trong bối cảnh hội nhập, niềm tin và năng lực cung ứng quan trọng hơn độ nhận diện đơn thuần, đồng thời thương hiệu quốc gia chỉ thực sự vững mạnh khi được xây dựng trên nền tảng năng lực thực chất của doanh nghiệp. Cùng quan điểm này, đại diện Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) dẫn chứng sự tương đồng rõ rệt giữa các quốc gia dẫn đầu về Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) 2025 như Thụy Sĩ, Thụy Điển, Mỹ, Hàn Quốc và nhóm các nước dẫn đầu về giá trị thương hiệu quốc gia. Đặc biệt, kinh nghiệm từ Thụy Sĩ với các quy định nghiêm ngặt về tiêu chuẩn xuất xứ “Swissness” cho thấy hình ảnh quốc gia là tài sản chung cần được bảo vệ chuẩn mực để tránh nguy cơ suy giảm giá trị do khai thác tràn lan.

Thông qua diễn đàn, Ban tổ chức kỳ vọng lan tỏa tư duy quản trị hiện đại, đồng hành cùng doanh nghiệp gia tăng hàm lượng giá trị thương hiệu và khẳng định vị thế hàng hóa, dịch vụ Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu. Cũng trong khuôn khổ sự kiện, Viện Chiến lược thương hiệu và Cạnh tranh đã giới thiệu bộ ba ấn phẩm nghiên cứu chuyên sâu do Nhà xuất bản Công Thương ấn hành, gồm các công trình về kiến tạo thương hiệu điểm đến, kinh tế trải nghiệm và kinh tế tác nhân, nhằm cung cấp hệ thống lý luận và thực tiễn bám sát xu hướng vĩ mô đương đại