Đổi mới công nghệ năng lượng cho kỷ nguyên mới

Trong bối cảnh bùng nổ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và các trung tâm dữ liệu quy mô lớn, nhu cầu tiêu thụ điện năng đang leo thang với tốc độ chưa từng thấy. Báo cáo từ Viện Năng lượng (Bộ Công Thương) tại diễn đàn cho thấy sản lượng điện thương phẩm giai đoạn 2016-2025 tăng trưởng bình quân 7,6%/năm, dự kiến cán mốc 288 tỷ kWh và công suất cực đại 54 GW vào cuối năm 2025. Tới năm 2030, nhu cầu năng lượng sơ cấp được dự báo đạt 110-122 triệu tấn dầu quy đổi. Sự gia tăng chóng mặt của các phụ tải công nghệ cao cùng xu hướng giao thông điện hóa đang đặt hệ thống điện quốc gia trước sức ép cực lớn về việc duy trì nguồn cung ổn định, liên tục và thông minh.

Để giải quyết bài toán cân bằng lưới điện trước các nguồn năng lượng tái tạo có tính biến động cao, giới chuyên gia công nghệ cho rằng việc ứng dụng các giải pháp phần cứng và hạ tầng số là yếu tố sống còn. Ông Nguyễn Văn Thiện, Phó Tổng Giám đốc GG Power nhấn mạnh tầm quan trọng của hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS) và thủy điện tích năng như những "bộ đệm" kỹ thuật số giúp tối ưu hóa việc phân phối điện, giảm tải giờ cao điểm. Tuy nhiên, để công nghệ lưu trữ bứt phá quy mô, thị trường cần sớm hoàn thiện khung tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn, cơ chế vận hành tối ưu và hành lang pháp lý cho các dòng vốn đầu tư công nghệ dài hạn.

Bên cạnh hạ tầng lưu trữ, các hướng đi công nghệ tương lai mang tính bước ngoặt cũng được đặt lên bàn nghị sự. GS.TS Phạm Hoàng Lương, Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Sạch Việt Nam đã phân tích sâu về chuỗi giá trị hydrogen sạch, nhấn mạnh việc đổi mới sáng tạo, làm chủ các công nghệ lõi là chìa khóa để khử carbon sâu trong công nghiệp và giao thông. Đồng thời, TS Trần Chí Thành, Viện trưởng Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam khẳng định công nghệ điện hạt nhân đóng vai trò là nguồn nền ổn định, phát thải thấp, làm bệ đỡ vững chắc cho các hệ sinh thái công nghệ chiến lược quốc gia.

Khép lại diễn đàn, các chuyên gia thống nhất rằng quá trình chuyển đổi số ngành năng lượng phải song hành cùng việc hiện đại hóa lưới điện thông minh (smart grid) và tự động hóa vận hành. Sự kết hợp giữa các giải pháp công nghệ năng lượng tiên tiến, chính sách mở cửa cho đổi mới sáng tạo và sự tham gia của hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ chính là chìa khóa để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, đồng thời bảo đảm an ninh năng lượng trong kỷ nguyên số.