Dự án SMS-MP: Hướng tới loại trừ chất gây hại tầng ozone và Net Zero

Bùi Huyền
Ngày 24/7, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp cùng Ngân hàng Thế giới (WB) và Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP) tổ chức Hội thảo khởi động Dự án "Quản lý bền vững các chất được kiểm soát theo Nghị định thư Montreal" (Dự án SMS-MP).

Dự án SMS-MP được triển khai trong giai đoạn 2026 - 2031 do Quỹ Đa phương thi hành Nghị định thư Montreal tài trợ không hoàn lại, với WB là cơ quan thực hiện chính và UNEP là cơ quan phối hợp. Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao Cục Biến đổi khí hậu làm đơn vị chủ trì thực hiện.

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng điều hành Cục Biến đổi khí hậu nhấn mạnh, kể từ khi tham gia Công ước Vienna và Nghị định thư Montreal từ năm 1994, Việt Nam luôn thể hiện là một thành viên có trách nhiệm, tuân thủ đầy đủ các cam kết quốc tế và đạt được nhiều kết quả tích cực. Việc khởi động dự án tiếp tục cụ thể hóa Quyết định ngày 11/6/2024 của Thủ tướng Chính phủ về kế hoạch quản lý quốc gia loại trừ các chất được kiểm soát, đáp ứng áp lực gia tăng nhu cầu làm mát do quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa.

1784865457596-1509687965624794163-1233977275671582175-h-1784900842.jpg
 

Mục tiêu tổng quát của Dự án SMS-MP là hỗ trợ Việt Nam loại trừ 97,5% mức tiêu thụ cơ sở các chất HCFC-22 từ ngày 1/1/2030, chủ yếu trong lĩnh vực dịch vụ sửa chữa và bảo dưỡng thiết bị lạnh, điều hòa không khí. Đồng thời, giai đoạn 2024 - 2028 duy trì tiêu thụ các chất HFC không vượt mức cơ sở và bắt đầu giảm 10% từ ngày 1/1/2029. Dự án dự kiến giúp cắt giảm lượng phát thải hàng năm lên tới 6,1 triệu tấn CO2 tương đương, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu đạt phát thải ròng bằng "0" (Net Zero) vào năm 2050 của Việt Nam.

Dự án bao gồm 4 hợp phần trọng tâm hướng tới việc giảm tiêu thụ HFC và loại trừ HCFC. Để đảm bảo tính bền vững, dự án triển khai khung chiến lược đồng bộ gồm: nâng cấp hệ thống cấp phép và quản lý hạn ngạch nhập khẩu thông qua lực lượng hải quan để ngăn chặn buôn lậu môi chất lạnh bị cấm; hỗ trợ chuyển đổi công nghệ thân thiện với khí hậu trong các lĩnh vực phòng cháy chữa cháy, xốp cách nhiệt và thiết bị lạnh thương mại; thử nghiệm, đánh giá và từng bước chuyển đổi công nghệ sử dụng môi chất lạnh có giá trị tiềm năng làm nóng lên toàn cầu thấp; đồng thời tập huấn, chia sẻ thông tin nâng cao năng lực cho đội ngũ kỹ thuật viên lắp đặt, bảo dưỡng nhằm hạn chế rò rỉ và đảm bảo an toàn.

Đánh giá cao nỗ lực của Việt Nam, ông Nguyễn Duy Sơn, Quyền Giám đốc vận hành Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam khẳng định WB luôn sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam với tư cách là đối tác tin cậy để triển khai dự án thành công. Sự kiện cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước như Môi trường, Hải quan, Giáo dục nghề nghiệp, Giao thông vận tải cùng cộng đồng doanh nghiệp và các viện nghiên cứu trong suốt giai đoạn thực hiện.